Viski kokteylleri, tarihin kokteyl salonlarında yankı bulan birçok popüler kokteylin uyarlanmasına referans olmuş – kokteyl kültürünün gelişiminde öncü temsilcileri ile içki ve kokteyl kültüründe çok özel bir yere sahiptir.
Evde yapılabilecek viski kokteylleri tariflerimizin bir kısmında karşımıza çıkacak olan ve bitters olarak adlandırılan, çeşitli aromatik dengelerde ve tariflerde üretilebilen, damla ölçüleriyle kullanılan alkol bazlı bu aroma verici türü ile tanışmamız gerekiyor.
Bitters Nedir? Evde Bitters Nasıl Yapılır? yazım ile bitters’ler hakkında detaylı bilgiler edinebilir ve kendi bitters’inizi tasarlamanın inceliklerini öğrenebilirsiniz.
“Bir viski ile nasıl harikalar yaratılabilir?” sorusuna da rehber olacak klasik kokteyllerimizi anlatmaya ve kokteyl tariflerimizi vermeye başlayalım.
The Old Fashioned
The Old Fashioned kokteyli, birçok kokteyl tarihçisine göre kokteyl ifadesinin tanımına referans olmuş ilk karışımdır diyebiliriz. Kokteylimizin tarihi o kadar eskiye dayanır ki, bir mucit aramak yerine bir kültürü tanımlamak gerekir; bu bağlamda kokteylimizin tarihini ve kökenini aydınlatacak bölüme geçebiliriz.
The Old Fashioned Kokteyl Tarihi
The Balance and Columbian Repository yayınının 13 Mayıs 1806 sayısında Harry Croswell, bir önceki haftaki okuyucunun sorusunu yanıtlayarak, tüm gelecek kuşaklar için bir kokteyli;
“her tür alkollü içki, şeker, su ve bitters’lerden oluşan uyarıcı bir karışım” olarak tanımladı.
The Old Fashined, 1800’lü yıllarda sadeliğinden aldığı ismiyle “Viski Kokteyli” olarak adlandırılıyordu. Yıllar geçtikçe isminin güncellenme süreci ise nostaljik bir hikayeye dayanıyor;
İthal edilen likörlerin ve alkollü içkilerin çeşitlenmesiyle barmenler yeni reçeteler denerken Viski Kokteylini de yorumluyor, farklı likörler ile çeşitli kokteyl kombinasyonları oluşturuyordu.
Viski kokteyli sevenler tarafından kabul görmeyen bu denemeler, kokteylin ilk versiyonuna olan talebi yaygınlaştırınca, Viski Kokteyli içmek isteyenler siparişilerini verirken “eski moda olsun lütfen diyerek” kokteylin yorumlanmış yeni nesil versiyonunu içmek istemediklerinin altını çiziyordu.
Sonuç olarak “Viski Kokteyli” ismi, eskiye yönelik bir talebin tekrarlanması ve yaygınlaşmasıyla; “The Old Fashioned (Eski Moda)” olarak güncellenmiş oldu; günümüzde artık the kelimesi kullanılmıyor ve kokteylimiz Old Fashioned olarak adlandırılıyor.
Old Fashioned Kokteyl Tarifi
Kokteylimiz viski bazlı tek ana içki ve aroma verici bileşenlerden oluşuyor.
Malzemeler
- 60 ml Bourbon viski
- 3 dash Angostura bitters
- 1 adet küp şeker
- 1 adet portakal
Not: Dash terimi, bitters şişelerinin özel tasarımı sayesinde bir dökme hareketi ile dökülen damlaların tanımı için kullanılır. Siz kendi bitters’inizi yaparsanız, ölçü için 5 ml bitters kullanabilirsiniz.
Yapılışı
- İyice yıkayıp kuruladığımız portakalın kabuğuna küp şekerimizi sürterek (Şekerimiz portakaldan renk alana kadar birkaç farklı noktasını sürtüyoruz), şekere portakal aroması kazandırıyoruz.
- Kokteylimiz “build” tekniği ile, bütün işlemler kendi bardağında ilerleyecek şekilde yapılıyor.
- Portakal aroması kazandırdığımız şekeri kısa bir bardağa alıp üzerine 3 dash Angostura bitters ile birkaç damla su ekliyoruz.
- “Azar azar – kademeli” olarak devam ederek; önce 20 ml viski ekliyoruz ve buz eklemeden önce bar kaşığı ile karıştırıp (Şekerin iyice açılması için) birkaç parça buz ekleyerek karıştırmaya devam ediyoruz (15 sn).
- 20 ml viski ve birkaç parça buz daha ekleyerek karıştırmaya devam ediyoruz (15 sn).
- Son kalan 20 ml viski ve birkaç parça buz ile tekrar karıştırmaya devam ediyoruz (15 sn).
- Bu şekilde 3 kademeye böldüğümüz kokteylimizin tekniğinin en temel amacı; şekeri homojenize etmek ve kokteylimizde maksimum oranda seyrelme hedeflememizdir.
- Garniş – süs olarak, “zester” (Patates soyacağı olarak bilinir) yardımı ile beyaz dokusuna inmeden portakalımızdan bir parça kabuk alarak, kabuktaki yağ ve aromaları bardağa aktarıp, kabuğu bardağımızın içerisine bırakıyoruz.

Manhattan
Manhattan kokteyli, viski kokteyli sevenler için vazgeçilmez bir tat ve benim için de yüzyıllardır süre gelmiş bir hayranlığı simgeler.
Manhattan kokteyli, çavdar ya da bourbon viskiden aldığı gücü, vermut ile doğan tatlımsılığı, bitters’den gelen ince acımsılık ve bitkisel alt notaları ile ilk yudumda etkisine kapılacağınız katmanlı bir denge ve her dönemi temsil eden, zamansızlık hissinin geçmişle kurduğu bağ ile çok boyutlu bir deneyim sunar.
Bugün, herhangi bir barda karşılaşmama ihtimalinizin oldukça düşük olduğu bu klasik kokteyli, menüde göremediğiniz durumlarda bile barmeninizden sipariş ederseniz; sizin için Manhattan hazırlamaktan mutluluk duyacaktır.
Kokteylimizin hikayesine baktığımızda; net bir varoluş hikayesi sunamıyoruz ve birkaç farklı söylentinin karmaşasından, ilk yazılı kaynağa tutunarak kurtulabiliyoruz.
Manhattan’ın bilinen ilk yazılı referansı; Eylül 1882’de Newyork‘da “Sunday Morning Herald” tarafından yayınlanan bir makalede geçiyor.
Ek olarak; Manhattan kokteylinin ilk “ayrıntılı tarifi” 2 yıl sonra 1884’te O.H. Byron’un “Modern Barmenlerin Rehberi” adlı kitabında da geçerek tarihe adını tescilletiyor.
Manhattan Kokteyl Tarifi
Kokteylimiz bir ana içki bir yardımcı içki ve aroma verici bileşenlerden oluşuyor.
Malzemeler
- 50 ml Rye ya da Bourbon viski
- 25 ml tatlı vermut
- 2 dash Angostura bitters
- Maraschino cherry (kokteyl kirazı)
Yapılışı
- Manhattan buzsuz servis edilen bir kokteyl olduğu için ilk adım olarak kokteylimizi servis edeceğimiz kadehimize ağzına kadar buz ekliyoruz ki; biz kokteylimizi hazırlarken kokteyl kadehimiz soğusun.
- Viski, vermut ve bitter’i buz ilavesi ile beraber mixing glass’da bar kaşığı yardımıyla 30 saniye karıştırıyoruz.
- Soğumaya bıraktığımız kadehimizden buzlarını alarak kokteylimizi mixing glass’dan kadehe süzüyoruz.
- Garniş – süs olarak kokteyl kirazı ekliyoruz. Kokteyl kirazı bulamadığınız durumlarda portakal kabuğu “zest” yaparak bir kabuk ile de süsleyebilirsiniz.

Whiskey Sour
Whiskey Sour; sour grubu kokteyller içerisinde en çok bilinen ve tüketilen kokteyldir. Temel olarak sour kokteyl tasarlamak konusunda bir sınırlama olmadığı için, hangi içkiye ilginiz varsa o içkiyi baz alan bir sour kokteyl tasarlayabilirsiniz.
Sour kokteyller, denizciler ile ilişkilendirilirler; Gin (Cin) Kokteylleri Tarifleri bölümündeki Gimlet yazımda da bahsettiğim gibi:
Denizciler uzun süreler yaptıkları yolculuklar, yorgunluklar ve yeterli beslenememe koşullarından doğan, C vitamini eksikliği sebebiyle yakalandıkları İskorbüt hastalığına çare ararken, ellerindeki malzemeler ve içkiler ile karışımlar hazırlamışlar ve bu tatlı – ekşi (Sour) kokteyllerin doğmasında öncü olmuşlardır.
Sour kokteyller ile ilk yazılı kaynak yine Jerry Thomas’ın 1862’de “The Bartender’s Guide” adlı kitabında Brandy Fix & Sour bölümünde karşımıza çıkıyor.
Viski Sour için ulaşılan ilk yazılı kaynak ise, 4 Ocak 1870’de Waukesha Plain Dealer gazetesinde yer alıyor ve “Whiskey Sour” olarak kayıtlanmasıyla birlikte tarih sahnesine çıkarak tescillenmiş oluyor.
Viski Sour günümüzde hala en popüler kokteyllerden biridir ve her dönem için farklı yorumlamalar ile çok lezzetli ve nitelikli çeşitleri bulunur.
Vhiskey Sour Kokteyl Tarifi
Kokteylimiz tek ana içki ve aroma verici yardımcı bileşenlerden oluşuyor. Tarifte opsiyonel olarak belirtilen yumurta akının iyi homojenize olması için malzemeleri önce buzsuz olarak yaklaşık 10-15 saniye çalkalıyoruz (dry shake).
Kokteyllerde yumurta akı kullanımı ve alternatifleri ile ilgili ayrı bir yazı yazacağım; linkini bu paragrafa da sabitleyeceğim.
Malzemeler
- 60 ml bourbon viski
- 30 ml taze limon suyu
- 15 ml şeker şurubu
- 15 ml yumurta akı (opsiyonel)
- 1-2 dash Angostura bitter (opsiyonel)
Yapılışı
- Bütün malzemeleri shaker’a ekliyoruz; yumurta akı ilave ettiysek kokteylimizi önce buzsuz olarak 10 saniye çalkalıyor ardından shaker’ımıza buz ekleyerek 15 saniye kadar daha çalkalıyoruz.
- Bu aşamada kokteylimizi yumurta akı ile yaptıysak ekleyeceğimiz bitters kokteylimizin aroma yapısını güçlendirecek ve içim süresiyle doğru orantılı olarak hissedilebilecek yumurta kokusunu maskeleyecektir. Buz ile dolu olan kısa bir bardağa (rocks) içeriğimizi süzerek en son 2 dash (atım) bitter ekliyoruz.
- Garniş – süs olarak portakal kabuğu ve kokteyl kirazı kullanabilirsiniz.

Lynchburg Lemonade
Lynchburg Lemonade kokteyli, Tony Mason isimli bir restoran sahibi tarafından 1980 yılında Alabama, Huntsville’de tasarlandı ve isimlendirildi.
Aradan geçen 7 yılın sonunda bu kokteyl, Mason ve Jack Daniel Distillery arasında görülen, 1987 tarihli bir telif davasının konusu oldu.
Mason, davanın konusu olarak; Jack Daniel Distillery içki fabrikası satış temsilcisinin restoranını ziyaret ettiğini ve ticari bir sır olduğunu iddia ettiği kokteylinin tarifini öğrenerek kendi izni olmadan kâr amaçlı kullanıldığını iddaa etti.
Jack Daniel’s markası, kokteyli tanıtmak için geniş çapta ve yüksek bütçede bir reklam kampanyası başlattığında, Mason, Lynchburg, Tennessee’de yapılan ve Lynchburg Lemonade kokteylinin temeli olarak tanıtılan Jack Daniels’ı, kokteylin tanıtımında “kendisinden bahsetmeden ve telif ödemeden” tanıttığı, tarifini kötü amaçlı kullandığı için 13 milyon ABD dolarının üzerinde tazminat talep ederek dava etti.
Mason ilk davayı kazandı ancak mahkeme Mason’ın lehine verdiği kararında, tazminat bedeli ödenmesi talebini reddederek davadaki yargıcın Mason’a kendi cebinden sadece bir dolar – sembolik bir tazminat ödenmesini önerdi.
Mason, bu karar ve öneriyi kabul etmeyerek, kararı Alabama Hukuk Temyiz Mahkemesi’ne taşıdı, bu mahkeme Mason’un nominal tazminattan daha fazla tazminata hak kazanabileceğini tespit etti ve kararı bozarak yeni bir yargılama emri verdi.
Yeniden görülen davada, bu sefer kazanan taraf Jack Daniel Distillery oldu ve herhangi bir telif ve izine tabi olmadan bütün reklam çalışmalarına devam etti.
Yüksek bütçeli tanıtım ve teşvikler ile Lynchburg Lemonade kokteyli, Jack Daniel’s markası ile özdeşleşen, popüler ve global bir kokteyl oldu.
Lynchburg Lemonade Tarifi
Kokteylimiz, baz içki olarak viski ve portakal likörünün partnerliğinden oluşuyor. Tarifimizi Jack Daniel’s resmi web sitesinde olduğu şekliyle iletip üzerine kendi tavsiyelerimi ekleyeceğim.
Malzemeler
- 30 ml Jack Daniel’s viski
- 30 ml Portakal lkörü
- 30 ml Sour mix
- 120 ml limon – lime soda
Not: Sour mix, temel olarak limon suyu, şeker ve yumurta akı ile hazırlanan, kokteyllere aroma, viskozite ve köpüksü yapı katan bir kokteyl sosudur.
Birçok farklı sour mix reçetesi bulabilir, sonuç olarak kendi damak zevkinize göre kendi sos reçetenizi oluşturabilirsiniz.
Sour Mix reçetem :
- 500 ml limon suyu
- 100 ml portakal suyu
- 100 ml lime suyu
- 3 yumurta akı
Bütün malzemeleri 30 saniye blend edip 10 dk dinlendirdikten sonra, üst tabakada oluşan kalın kremadan bir kaşık yardımıyla alıp sostan uzaklaştırarak sosumuzu şişeliyor ve buzdolabında saklayarak 2 gün süreyle kullanabiliyoruz.
Ben kendi sour mix reçetemde şeker kullanmıyor, onun yerine şekeri farklı karakteristik tatlı aromalardan almayı tercih ediyorum.
Workshop’larımıza katılarak bu konunun detaylarını öğrenebilirsiniz.
Yapılışı
- Bütün malzemeleri (Soda hariç) buz dolu bir shaker içerisine alıp 10 saniye süreyle çalkalıyoruz.
- Highball adı verilen uzun bir kokteyl kadehimizi ağzına kadar buzladıktan sonra kokteylimizi kadehimize süzüyor ve soda ile tamamlıyoruz.
Tavsiyelerim:
Orjinal tarif, yani Tom Mason’ın tarifi; “soda yerine gazoz içeren” bir şeker bombası diyebiliriz. Jack Daniel’s tarifinde hem tatlı bir sour mix sosu hem de tatlı gazoz kullanmak yerine soda kullanmayı tercih etmiş.
Ben ise, sour mix’imi şeker kullanmadan yapıp, tatlı bir gazoz kullanmayı tercih ederek orjinal reçeteye bir nebze daha sadık kalmayı tercih ediyorum.
“Neden tam olarak orjinal tarifi uygulamıyorum?” sorusunun yanıtı; önceden de nitelediğim gibi; orjinal reçetenin gerçek bir şeker bombası olması ve kokteyllerde en temel unsur olan “denge” kavramından uzak olmasıdır.
Cheers,
